Deall Iselder Ôl-enedigol  

Mae cael babi yn cael ei ystyried yn gyfnod hapus iawn fel arfer, Ond fel mam newydd, nid ydych o bosib yn mynd i deimlo fel hyn yn syth.  

 

Efallai y byddwch yn mynd drwy gyfnod byr o deimlo’n emosiynol a’n ddagreuol - cyfnod sy’n cael ei adnabod fel  y 'baby blues'. Mae fel arfer yn dechrau  rhwng 3 a 10 diwrnod ar ôl rhoi genedigaeth a’n effeithio tua 85 y cant o famau newydd. Mae mor gyffredin erbyn hyn fel ei fod yn cael ei ystyried yn  normal. Mae tadau newydd hefyd yn medru teimlo fel hyn. Ac er ei fod yn medru arwain at deimlo’n isel, mae’n bwysig bod yn ymwybodol na fydd yn parhau am hir - fel arfer, rhai dyddiau’n unig - ac mae modd ei reoli fel arfer.  

 

Mae tua 10 i 15 y cant o famau newydd fodd bynnag yn datblygu iselder mwy dwfn a hirdymor sydd yn cael ei adnabod fel iselder ôl-enedigol.  Mae fel arfer yn datblygu tua chwe wythnos ar ôl yr enedigaeth ac yn medru datblygu dros nos neu dros gyfnod o amser. Mae’n medru amrywio o fod yn weddol  ysgafn i fod yn ddifrifol iawn.

 

Gan fod babanod angen gofal a sylw yn rheolaidd, gan gynnwys yn ystod y nos, mae’n gyffredin iawn i deimlo’n flinedig yn ystod y misoedd wedi i’r plentyn gael ei eni. Ac mae diffyg cwsg yn medru’ch gwneud chi deimlo’n isel ac yn flin. Mae hyn yn normal ac mae’n bwysig nad ydych yn cymhlethu hyn gydag iselder ôl-enedigol. Fodd bynnag, un symptom o iselder ôl-enedigol yw methu cysgu, a hynny hyd yn oed pan eich bod yn cael cyfle i gysgu.  

 

Os ydych yn profi teimladau sydd yn ymwneud â marwolaeth neu niweidio eich hun neu’ch babi, mae hyn yn medru bod yn frawychus ac yn gwneud i chi deimlo eich bod yn colli’ch pwyll neu’n colli rheolaeth. Efallai bod ofn arnoch i rannu’r teimladau hyn ag eraill. Ond mae’n bwysig eich bod yn sylweddoli nad yw’r teimladau yma o reidrwydd yn golygu eich bod yn mynd i niweidio eich hun na’ch plentyn. Nid oes ots pa mor anodd yw pethau, mae’n bwysig eich bod yn rhannu ac yn trafod y teimladau yma, boed gydag aelod teulu, ffrind, gweithiwr proffesiynol - byddwch yn llai tebygol wedyn o weithredu arnynt.  

Lawrlwythwch y llyfryn Mind isod sydd yn esbonio iselder ôl-enedigol, gan gynnwys achosion posib a sut y mae modd i chi geisio canfod triniaeth a chymorth a chyngor ar sut i helpu’ch hun a chanllawiau i deuluoedd a ffrindiau.

 

Cyfeiriad Gwefan: www.mind.org.uk