Cyngor ‘Sexting’ i Rieni

Cyngor i rieni am siarad gyda’ch plentyn ynglŷn â chreu, danfon neu dderbyn delweddau anweddus: 

Mae 'Sexting' yn weithgaredd sydd yn dod yn fwy a’n fwy cyffredin ymhlith plant a phobl ifanc pan eu bod yn rhannu delweddau amhriodol neu anweddus ar-lein neu ar y ffonau mudol.

Mae hefyd yn medru cyfeirio at negeseuon ysgrifenedig.  

Fel rhiant, mae’n bwysig deall y peryglon fel eich bod yn medru siarad gyda’ch plentyn am sut i gadw’n ddiogel a’r hyn i’w wneud os ydych yn teimlo eich bod wedi cael braw neu’n teimlo’n annifyr.  

Beth yw ‘sexting’: 

Mae 'Sexting' yn golygu cyfnewid delweddau rhywiol o’ch hun, sef delweddau yr ydych wedi eu creu - a hynny dros y ffôn mudol, neu drwy ddefnyddio camerâu cyfrifiadur dros y Rhyngrwyd.  

Efallai bydd pobl ifanc hefyd yn galw’r fath beth yn

•Cybersex
•Doxing
•Danfon nudie, selfie (hunlun)

Mae 'Sexting' yn aml yn cael ei ystyried fel ‘fflyrtio’ ymhlith plant a phobl ifanc sydd yn teimlo ei fod yn rhan o fywyd normal.

Mae 'Sexting' yn fwy cyffredin na’r hyn yr ydych yn credu o bosib ac yn rhywbeth cyffredin iawn ymhlith plant a phobl ifanc.  

Roedd yna gynnydd o 28% mewn galwadau i ChildLine yn 2012/13 sydd wedi crybwyll 'sexting' o gymharu gyda 2011/12 – un pob diwrnod.

Nid yw’r rhan fwyaf o bobl ifanc yn ystyried 'sexting' fel problem ac maent yn amharod i drafod hyn gydag oedolion gan eu bod yn ofn cael eu beirniadu neu efallai y bydd eu rhieni yn dwyn eu ffôn oddi arnynt.

Beth yw peryglon ‘sexting’:

Efallai y bydd rhai pobl ifanc yn ystyried 'sexting' fel gweithgaredd diniwed ond mae yna beryglon. Mae cymryd, rhannu neu dderbyn llun, hyd yn oed yn wirfoddol, yn medru cael effaith negatif hirdymor.

Mae’n anghyfreithlon

Efallai fod 'sexting' yn gyffredin ond mae’n anghyfreithlon. Drwy dynnu llun anweddus, mae person ifanc yn creu ac yn dosbarthu deunyddiau cam-drin plant ac o bosib bydd yn cael ei erlyn, hyd yn oed os yw’r llun wedi ei dynnu a’i rannu gyda chaniatâd y person. Mae’n hawdd iawn i ddanfon llun neu neges ond nid oes unrhyw reolaeth gan y danfonwr dros y modd y mae’r lluniau wedyn yn cael eu rhannu’n ehangach. 
Pan fydd lluniau yn cael eu storio neu’u rhannu ar-lein, maent yn dod yn gyhoeddus. Mae modd eu dileu ar  y cyfryngau cymdeithasol, ac efallai eu bod yno am rai eiliadau’n unig gyda aps megis Snapchat, ond mae modd i eraill i arbed a chopïo’r lluniau.

Efallai na fydd byth modd dileu’r lluniau yma’n gyfan gwbl, ac weithiau, byddant yn cael eu canfod yn y dyfodol, er enghraifft pan fydd rhywun yn gwneud cais am swydd neu am le mewn prifysgol.

Sut i siarad gyda’ch plentyn am ‘sexting’:

Cydnabyddwch na fydd eich plentyn yn debygol o ddymuno siarad gyda chi am 'sexting'.

Efallai y bydd yn teimlo’n lletchwith, ond fel rhiant, mae’n bwysig eich bod yn esbonio’r peryglon a’r risgiau sydd ynghlwm wrth 'sexting' i’ch plentyn, sut i gadw’n ddiogel a’r ffaith fod mod iddynt siarad gyda chi os yw rhywbeth yn eu brawychu neu’n gwneud iddynt deimlo yn annifyr.  

Efallai na fydd eich plentyn yn dymuno siarad am 'sexting', ac felly, dyma gyngor allweddol: 

Chi sydd yn adnabod eich plentyn orau, a dylai’r modd yr ydych yn trafod hyn fod yn seiliedig ar eich plentyn a’ch dull o rianta.

•Pan fyddwch yn rhoi’r ffôn mudol cyntaf i’ch plentyn, amlinellwch eich disgwyliadau a’r rheolau sydd yn  rhan o’r ffaith eu bod yn cael ffôn
• Sicrhewch eich bod yn monitro’r modd y mae plant iau yn defnyddio eu ffôn e.e. gosod cyfyngiadau fel mai dim ond chi sydd yn medru lawrlwytho’r aps y mae eich plant yn lawrlwytho
•Gofynnwch i’ch plentyn pa beth y maent yn credu sy’n dderbyniol i’w ddanfon i bobl, a gofynnwch wedyn a fyddent yn hapus pe bai teidiau/neiniau yn gweld y llun yna
• Os mai ‘na’ yw’r ateb, esboniwch nad yw’r llun neu’r neges o bosib yn briodol i’w ddanfon
•Sicrhewch fod eich plentyn yn teimlo'n gyfforddus yn dweud ‘na’; dylent fod yn gwybod fod y corff yn breifat ac os yw rhywun yn gofyn iddynt ddanfon 'sext', mae hyn yn amhriodol
•Dywedwch wrth eich plentyn fod pethau yn medru mynd o chwith. Peidiwch â chyhuddo eich plentyn o  'sexting', ond dylech esbonio'r peryglon.
•Efallai ei bod hi’n hawdd defnyddio enghreifftiau go iawn, megis rhaglenni teledu neu straeon newyddion, er mwyn eich helpu i esbonio’r peryglon.  
•Gofynnwch iddynt a fyddent am i weddill y byd i weld rhywbeth preifat. Esboniwch fod y lluniau  yn hawdd iawn i’w danfon ymlaen ac mae modd eu copïo.
•Trafodwch a yw eich plentyn yn credu fod y  person sydd yn gwneud y fath gais yn debygol o fod yn gofyn i bobl eraill i wneud yr un peth.   

Beth i’w wneud os yw eich plentyn wedi ei effeithio gan sexting:

Os ydych chi yn canfod fod eich plentyn wedi bod yn 'sexting', mae’n debygol y byddant yn ofni siarad gyda chi. Lle bo’n bosib, rhowch amser i’ch hun er mwyn prosesu’r wybodaeth hon a chofiwch y bydd eich plentyn yn gwylio eich ymateb.  

•Ceisiwch ymatal rhag cynhyrfu a byddwch yn gefnogol
•Rhowch sicrwydd i’ch plentyn na fyddant yn gorfod ymdopi ag hyn ar ben ei hun
•Gwrandewch ac ewch i gynnig cymorth
• Os oes problem, bydd eich plentyn yn teimlo’n wael ac angen eich help cymorth a chyngor, ac nid cael eu beirniadu  
•Peidiwch â gweiddi ar eich plentyn a gwneud iddynt deimlo mai hwy sydd ar fai  
•Peidiwch â gofyn cwestiynau tebyg i "pam wyt ti wedi gwneud hyn", gan fydd eich plentyn eisoes yn teimlo cywilydd ac euogrwydd  
• Gofynnwch i’ch plentyn beth ydynt am weld yn digwydd. Bydd hyn yn ddibynnol ar y sefyllfa ond:
• Cymerwch gamau brys lle bo’n bosib  
• Rhowch sicrwydd i’ch plentyn y byddwch yn mynd i’r afael â’r mater - hyd yn oed os oes angen ychydig o amser er mwyn penderfynu’r peth cywir i’w wneud ar gyfer yr hirdymor  
•Cytuno ar gyfres o gamau er mwyn mynd i’r afael â’r mater, e.e. rhoi gwybod am gamdriniaeth, derbyn cwnsela ychwanegol  
•Os oes gennych ffrind yr ydych yn ymddiried ynddo, efallai y byddai’n ddefnyddiol i chi drafod y mater hwn gyda hwy
•Ffoniwch linell gymorth yr NSPCC er mwyn siarad ag un o’r cwnselwyr hyfforddedig (0808 800 5000)
•Dywedwch wrth eich plentyn fod modd iddo ef / iddi hi  ffonio ChildLine am gymorth ychwanegol (0800 1111)

Y ffordd bwysicaf o gadw eich plentyn yn ddiogel yw drwy drafod peryglon   'sexting' a bod yn gefnogol os oes problemau yn dod i’r amlwg.  

Mae modd i chi hefyd i osod cyfyngiadau rhianta ar ffôn y plentyn er mwyn eu hatal rhag ymweld â gwefannau penodol neu fonitro gweithgareddau’r plentyn.

Category